Bir saf yaklaşık 120 cm derinliğindedir ve her cemaate yaklaşık 60 cm genişlik düşer. Bu iki ölçünün bir caminin kapasitesine nasıl dönüştüğünü anlattık.
Yeni bir cami planlarken, bir binayı mescide dönüştürürken ya da bir namaz odası hazırlarken ilk soru hep aynıdır: Bu alana kaç kişi sığar? Cevap iki basit ölçüden çıkar: Her safın derinliği ve omuz omuza duran bir kişinin kapladığı genişlik.
Kapasiteyi belirleyen iki ölçü
- Saf derinliği: yaklaşık 120 cm. Bir kişinin öndekine değmeden ayakta durması, rükû ve secde etmesi için gereken mesafedir; iki saf arası mesafe de budur. Cami tasarım standartlarında çoğunlukla 120 cm kullanılır ve namaz alanının derinliğinin bu ölçünün katları olarak planlanması önerilir. Uygulamada 110–130 cm arası saflar görülür.
- Kişi başı genişlik: yaklaşık 60 cm. Düz bir safta omuz omuza duran yetişkinlerin çoğu 55–65 cm yer kaplar.
İkisi çarpıldığında kişi başı yaklaşık 0,72 m² net namaz alanı gerekir. Halı serilecek namaz alanının kendisi için kullanılacak ölçü budur.
Net alan ile planlama alanı arasındaki fark
Bir caminin tamamı saflardan oluşmaz. Kapılar, geçişler, mihrabın önü, minber, sütunlar ve duvar dibinde oturma yerleri de zemin kaplar. Bu yüzden tüm cami için genellikle kişi başı 0,9–1,2 m² gibi daha geniş bir pay kullanılır. Bazı resmî rehberler cemaat başına 1,2 m², bazı tasarım kaynakları yaklaşık 1 m² esas alır.
Safların tam olarak nereye geleceğini biliyorsanız net ölçüyü, yalnızca toplam alanı biliyorsanız planlama ölçüsünü kullanın.
Yaygın cami ölçüleri için kapasite
120 cm saf derinliği ve kişi başı 60 cm genişlikle, en kıble duvarına paralel ölçüldüğünde:
| Alan (en × boy) | Saf | Saf başına | Net kapasite |
|---|---|---|---|
| 10 m × 10 m (100 m²) | 8 | 16 | yaklaşık 128 |
| 15 m × 12 m (180 m²) | 10 | 25 | yaklaşık 250 |
| 20 m × 15 m (300 m²) | 12 | 33 | yaklaşık 396 |
| 30 m × 20 m (600 m²) | 16 | 50 | yaklaşık 800 |
Bu rakamlar zeminin tamamı saflara ayrıldığında geçerlidir. Mihrabın ve minberin önündeki alan için birkaç saf düşün; sütunların safı böldüğü yerlerde de kapasite biraz azalır. Cami halısı hesaplama aracımız bu hesabı kendi caminiz için yapar ve sipariş edilecek halı miktarını da gösterir.
Cuma, bayram ve Ramazan için planlama
Vakit namazları camiyi nadiren doldurur; cuma namazı, Ramazan'daki teravih ve bayram namazları ise doldurur. Ana namaz alanını cuma cemaatine göre planlayın ve taşan cemaatin nereye geçeceğine önceden karar verin: mahfil, alt kat ya da avlu. Bu alanları ana salonla aynı desende halıyla döşemek, her yer dolduğunda safların kesintisiz devam etmesini sağlar.
Saf derinliği ve halı
Saflı halıda saf çizgileri halının içine dokunur; yani saf derinliği halı üretilirken belirlenir. Alanın boyunun bu kadar önemli olmasının nedeni budur: Saf derinliği, alana tam sayıda saf sığacak şekilde ayarlanmalı ve arkada secdeye yetmeyecek kadar dar bir saf kalmamalıdır. Dokuduğumuz her saflı cami halısında bu derinliği sizin ölçülerinize göre belirliyoruz.
Sık sorulan sorular
Namaz kılmak için bir kişiye ne kadar alan gerekir?
Yaklaşık 0,72 m² net alan: 120 cm derinliğinde bir saf ve yaklaşık 60 cm genişlik. Geçişleriyle birlikte bütün bir camiyi planlarken kişi başı 0,9–1,2 m² hesaplayın.
İki saf arası mesafe ne kadar olmalı?
En yaygın ölçü 120 cm'dir; uygulamada 110–130 cm kullanılır. Daha dar saflar secdeyi zorlaştırır, daha derin saflar ise yer israfına yol açar.
100 m²'lik bir camiye kaç kişi sığar?
10 m × 10 m'lik bir alanda zeminin tamamı saflara ayrılırsa yaklaşık 128 kişi; mihrap önü, sütunlar ve kapılar hesaba katıldığında daha az.
Daha küçük bir alan mı planlıyorsunuz? Mescit halısı sayfamıza bakın ya da teklif istemeden önce cami halısı ölçüsünün nasıl alındığını okuyun.